Azken zenbakiak

 

 

 


   

EUSKALTZALETASUNAREN
AKTIBAZIOA
(II)

(Zenbakia edo artikuluak banaka erosteko jo dezakezu gure zuzeneko dendara)

Euskaraz bizitzeko diskurtsoak eta bizipenak

Idurre Eskisabel

Laburpena: Oraindik orain, euskaraz bizitzea hautu bat da, berez datorrenaren kontrako erabaki kontziente bat, eguneroko bizi praktiketan erne eta adi jokatzea eskatzen duena. Jendeok berez datorrenaren aurka aritzeko, erabaki horiei esanahia, zentzua eta  balioa emango dien markoak behar ditugu; hau da, diskurtsoak. Diskurtso kontra-hegemonikoak. Horrenbestez, euskaltzaletasunak badu bere zoru diskurtsibo kontra-hegemonikoa. Joan den mendeko 50.ekoen amaieran zizelkatua da, ordea, eta, ondorioz, nekez egokitzen zaio egungo subjektibitate postmodernoari. Norberaren agentzian eta feminismoan egon daitezke diskurtsoa berritzeko zumeak.

Hitz gakoak: Euskaltzaletasuna; diskurtsoa; subjektibitatea; feminismoa


Erdaldunak aktibatzeko diskurtsoak Mintzalasai eta BAM! maila diskurtsiboan

Eneko Gorri

Laburpena: Azken inkesta soziolinguistikoak agerian eman du Ipar Euskal Herriko biztanleriaren %80a ez dela euskalduna eta euskararen kale-erabilera sekulan neurtu ez den indize apalenean kokatzen dela (%5). Egoera horren aitzinean, eremu sozial berriak irabaztearen premia agerikoa da; diskurtso berritu eta egokituek hortan lagundu dezakete. Baiona – Angelu – Miarritze hiri-eremua dentsitate handiko lurra izateaz gain, euskararentzat perimetro zail eta estrategikoa da. Bertan errotu diren bi dinamikei buruz, erdaldunak erakartzeko eta euskaltzaletzeko diskurtsoak dimentsio praktikotik aztertuko dira, bai eta etorkizuneko erronka batzuk agerian emanen ere. 

Hitz gakoak: Aktibazioa, erdaldunak, diskurtsoak, motibazioa.


Ahobizi, belarriprest eta hizkuntzaren armairutik elkarrekin ateratzeko esperientzia bat

Iñaki Arruti Landa

Laburpena: Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Lasarte-Oriako Udalaren artean argitaratu berri dute EHUko irakaslea den Pello Jauregi Etxanizek idatzitako “Irten armairutik! Baietz 40 egun euskaraz! Herri-erronka: ikerketaren emaitzak” liburua. Ikerketak izenberekoa izan zen ekintza du ikergai eta Lasarte-Orian 2016. Urtean egin zen eta hizkuntza-ohiturak astintzeko helburua izan zuen esku-hartze sozialaren emaitzak jasotzen ditu.

Artikulu honetan, liburuan jasotako elementu asko ekartzea ezinezkoa izan arren, liburuak aztergai duenaren testuingurua deskribatzen da eta “Egia estiloa”ren barruan kokatzen den eta euskalgintzarentzat bide berri bat iradoki dezakeen ekintzaren gako eta emaitza nagusiak nabarmentzen dira alde batetik, eta horien gaineko hausnarketa batzuk gehitzen dira beste alde batetik. Bereziki ekintzaren protagonista izandako ahobizi eta belarriprest roletan aritutako hiztunek utzitako testigantzak azpimarratzen dira eta, horiek oinarri hartuta, pedagogia soziala egiten jarraitzearen beharra azpimarratzen da.

Hitz gakoak: Euskararen Maratoia, erronka, jaia, irten armairutik, ahobizi, belarriprest, hizkuntza-ohiturak, aldaketa

 


Euskaraldia, ohiturak aldatzeko aktibazio ariketa

Arrate Illaro Etxebarria, Iker Martinez de Lagos Menique

Laburpena: 2018ko azaroaren 23a eta abenduaren 3aren artean Euskaraldia: 11 egun euskaraz ekimena egingo da Euskal Herri osoan aldi berean, hizkuntza-ohiturak aldatu eta inertziak apurtzea helburu duen ariketa soziala. Ekimena 2016tik aurrera herriz-herri hedatzen joan diren aktibazio sozialeko esperientzietan du jatorria eta Eusle metodologian oinarria. Artikuluan ekimenaren aurrekariak aztertzen dira, berau posible egin duten faktoreak aletuz. Gainera, Euskaraldiaren helburu, ezaugarri eta xede-taldeen xehetasunak azaltzen dira, prestaketa prozesuan kontuan hartzen ari diren eginkizunak eta parte hartzen ari diren eragileen berri emanez. Azkenik, Euskaraldiaren oinarriak diren aktibazioa eta hizkuntza-ohituren aldaketa aztertzen dira.

Hitz gakoak: erabilera, hizkuntza-ohiturak, inertziak, aktibazioa, ulermena, aldaketa


Tokian tokiko hizkuntza aktibazioa: hainbat gako

Zesar Martínez García, Amaia Balda Etxarte,  Imanol Larrea Mendizabal

Laburpena. Artikulu honetan Soziolinguistika Klusterra hainbat eragilerekin oraindik ere lantzen ari den ikerketa baten berri ematen da. Proiektu honen helburu nagusia hauxe da: herri eta eskualdeetan euskararen inguruko aktibazioa eragiteko gakoak identifikatzea eta aktibaziorako metodologia proposatzea. Herri aktibazioa lortu duten hainbat esperientzia aztertu ondoren eta bi gunetan egiten ari garen ondorioz detektatutako gakoak aurkezten dira. Aktibaziorako bost gako nagusi hauek aurkezten dira: lehena, behar sozial bati erantzutea; bigarrena, talde eragile kohesionatua, trakzio-lana egiten duena; hirugarrena, oinarri teoriko-ideologiko landua eta sendoa, intuizioa edota bisioa; laugarrena, antolaketari begira egitura irekiak eta horizontalak sortzeko borondatea; eta bosgarrena, administrazioaren babesa.

Hitz gakoak: hizkuntza aktibazioa, gizarte aktibazioa, biziberritzea


Eusle metodologia: gaztelanian finkatutako hizkuntza-ohituretatik euskarazkoetara lan-munduan

Pello Jauregi, Pablo Suberbiola

Laburpena: Eusle metodologia euskararen erabilera areagotzea ekar dezakeen dinamika bat da, kide guztiek gutxienez euskarazko ulermen on bat duten taldeetan aplikatzeko sortua. 2012an sortu genuen tresna, Aldahitz Ikerketa-proiektuan, hizkuntza-ohituren aldaketa-prozesuak ikertzeko garatzen ari garen lan-ildoaren baitan. Lan honetan, 2013 eta 2016 artean hamahiru lantegitan egindako esperientzien emaitzak eskaintzen dira. Tresna sinplea eta eraginkorra suertatzen ari da metodologia hau euren hizkuntza-ohiturak euskararen aldera aldatu nahi dituzten taldeentzat eta, hala, metodologia aplikatu den kasu guztietan euskararen erabilerak gora egin du modu adierazgarrian. Erabilerari ikuspegi kolektibo batetik begiratzen diogu lan-ildo honetan, eta aztertutako esperientzietan taldea da erreferentzia, ez banakoa. Hala, metodologia horren bitartez, eratzen da dinamika berri bat non, talde-borondatea oinarri, lankide batzuen euskarazko erabilera berriak zentzua eta zilegitasuna dituen, modu horretan ohituren aldaketari atea zabalduz.

Hitz gakoak: Hizkuntza-ohiturak, hizkuntza-erabilera, euskara, ikuspegi sistemikoa, zilegitasuna.



Bermeo eta Ondarroa Hizkuntzaren garapenean eragiten duten faktoreak

Eneritz Albizu Lizaso, Goizane Arana Arexolaleiba

 

Laburpena: Udalerri euskaldunetan euskararen gaitasunak eta erabilera sozialak azken urteotan izan duten bilakaera aztertzea beharrezkoa da, batez ere, bilakaera horretan beheranzko joera oso nabarmena duten herrietan. Kale neurketek eta azterlan soziolinguistikoek erakusten digute joera hori duten udalerrietako bat Bermeo dela. Hori dela eta, Bermeoko Udalak hala eskatuta, beherakada horren atzean egon daitezkeen arrazoiak edo faktoreak aztertzea du helburu azterlan honek, ondoren neurri zuzentzaileak iradokitzeko. Bestalde, hizkuntzaren gaitasunari zein erabilerari eutsi dion udalerri bat ere aztertuko da: Ondarroa. Ondarroa aukeratu da joera oso desberdina izan duelako udalerri horrek, eta biak direlako arrantzari lotutako Bizkaiko udalerri euskaldunak.

Hitz gakoak: hizkuntza ohiturak, identitatea, estatusa, erreferenteak, mugikortasuna eta herri bizitza.